20 mùa Xuân Cống hiến - Nhạc sĩ Trần Tuấn Hùng: Nếu nghe "Tháng 3", anh Trần Lập sẽ cười

Sau 3 thập niên hoạt động, ban nhạc rock Bức Tường vẫn tiếp tục hành trình với những ca khúc và dự định mới. Ca khúc Tháng 3 được nhạc sĩ Trần Tuấn Hùng viết từ những ký ức sâu đậm của ban nhạc - nơi có nỗi nhớ, sự mất mát nhưng cũng có những khởi đầu mới.

Trong cuộc trò chuyện với báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN), anh chia sẻ về hành trình 10 năm nhiều biến động của Bức Tường, những người đồng hành mới và ý nghĩa của đề cử Chương trình của năm với 30 năm Bức Tường tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến.

"Tháng 3" - Ký ức và khởi đầu mới

* Ban nhạc Bức Tường từng có những ca khúc gắn với các tháng như "Cơn mưa tháng 5", "Tháng 12". Vậy với "Tháng 3" - một thời điểm đặc biệt của ban nhạc - anh bắt đầu viết ca khúc này từ ký ức hoặc cảm xúc nào trước tiên?

- Tôi đã nghĩ đến việc viết một bài hát về tháng 3 từ sau sự ra đi của anh Trần Lập vào một ngày buồn của tháng 3/2016. Khi ấy tôi nhận ra rằng tháng 3 chứa quá nhiều kỷ niệm của ban nhạc, từ những sự khởi đầu, ngày thành lập ban nhạc, ngày sinh của các thành viên, đến những cuộc gặp gỡ nhau và cả ngày chia ly.

Tôi nhớ cả lúc Phạm Trung Hiếu (drummer Bức Tường) ngậm ngùi: "Từ giờ trở đi sinh nhật của em sẽ không còn vui trọn vẹn nữa, vì anh Lập ra đi đúng ngày này…". Vì thế, ý định viết bài hát về tháng 3 đã có từ lâu, nhưng vì có quá nhiều điều chồng chéo trong đầu nên tôi không biết bắt đầu từ đâu, phải làm như thế nào để thật đầy đủ ý nghĩa. Cho đến ngày nay, Tháng 3 mới được xuất hiện với đầy đủ cảm xúc và những gì chúng tôi muốn có ở bài hát đặc biệt này.

* Vậy câu hát nào của "Tháng 3" đã xuất hiện đầu tiên khi anh viết bài này?

- Là "Tháng 3 về". Với tôi, chữ "về" ở đây rất thân thiết, với cảm giác mình được quay trở về, được gặp lại những điều thân quen chứ không phải là đến.

* "Tháng 3" mang màu sắc rock ballad khá tối giản. Đây có phải là lựa chọn có chủ ý để người nghe tập trung nhiều hơn vào câu chuyện của ban nhạc?

- Có thể vì là kiến trúc sư nên tôi thường chú ý tới không gian - nơi mà mọi thực thể sẽ tồn tại và được cảm nhận. Vì thế khi viết một bài hát tôi luôn tìm kiếm không gian, màu sắc phù hợp cho nội dung chủ đề muốn truyền tải.

Với Tháng 3, tôi muốn có sự lắng đọng chậm rãi trong những đoạn đầu với nhiều hoài niệm, để người nghe có khoảng trống và tự điền ký ức của mình vào, sau đó âm nhạc được phát triển đẩy dần nhịp điệu lên ở điệp khúc, mang theo tinh thần lạc quan, như những khởi đầu mới. Mọi người có thể cảm nhận được hành trình của chúng tôi vẫn luôn rộng mở, vẫn còn rất nhiều điều thú vị chờ đợi phía trước.

* Sau 10 năm kể từ khi anh Trần Lập qua đời, việc viết về ký ức ấy hôm nay có khác gì so với trước đây?

- Thời gian trôi quá nhanh! Nhiều khi ngồi với những người bạn cũ, chúng tôi vẫn nói với nhau rằng mọi thứ như mới hôm qua. Vẫn là những quán cà phê quen thuộc, những câu chuyện xoay quanh âm nhạc và cuộc sống, chúng tôi vẫn luôn có cảm giác anh Lập vẫn đang ở rất gần và đồng hành cùng Bức Tường, và vì thế mọi điều thuộc về ký ức trong tôi luôn rõ ràng chứ không mơ hồ.

* Và nếu Trần Lập còn ở đây và nghe "Tháng 3", anh nghĩ anh ấy sẽ nói gì?

- Chắc chắn, nếu nghe Tháng 3, anh Trần Lập sẽ cười và vui, vì Bức Tường của anh ấy vẫn đàng hoàng và mạnh mẽ như vậy. Thế rồi, anh sẽ lại muốn sửa chỗ này một ít chỗ kia một chút, tương tự như ngày xưa khi chúng tôi cùng nhau làm bài Cơn mưa tháng 5. (Cười).

Âm nhạc Bức Tường hôm nay

* 10 năm qua, Bức Tường đã thay đổi như thế nào để tiếp tục hành trình của mình?

- Trong gần 3 năm đầu tiên, chúng tôi loay hoay với những bài hát cũ, những câu chuyện mà mọi người đã nghe đến thuộc lòng. Cho tới một ngày tôi nhận thấy sự sụp đổ của ban nhạc chỉ là vấn đề thời gian nếu không thay đổi, không sáng tạo ra những giá trị mới, và tôi đã bắt tay vào viết bài hát đầu tiên trong năm 2019.

Sau đó, việc Bức Tường gặp gỡ Phạm Anh Khoa là cơ duyên để cho cả 2 cùng làm nên những việc lớn thật khó tin. Chúng tôi bước vào studio để thu âm những ca khúc mới, thực hiện những đêm diễn bùng nổ trong và ngoài nước. Có thể nói đó là một giai đoạn rất rực rỡ trong toàn bộ hành trình 30 năm của mình.

Nhiều người thường nói rằng chính Bức Tường đã giúp Phạm Anh Khoa vượt qua những ngày tháng khó khăn để quay trở lại với âm nhạc. Nhưng tôi lại nhìn ở góc độ ngược lại: Chúng tôi muốn cảm ơn Khoa vì đã mang đến một nguồn năng lượng mạnh mẽ và tươi trẻ để Bức Tường tiếp tục bước đi.

* Rồi từ Phạm Anh Khoa đến Nguyễn Việt Lâm, đó là một sự thay đổi như thế nào?

- Bức Tường và Phạm Anh Khoa đã có 5 năm rất thành công với 2 album phòng thu, hàng chục chương trình cùng nhiều kỷ niệm đáng nhớ. Nhưng hiện tại chính là lúc cả 2 cần có những hướng đi mới của riêng mình.

Phạm Anh Khoa đã ra mắt thành công những sản phẩm âm nhạc mới vào cuối năm 2025, còn Bức Tường hiện đang đồng hành với Nguyễn Việt Lâm trong những kế hoạch sắp tới.

Chúng tôi làm việc với nhau từ tình yêu âm nhạc và sự đồng cảm với những giá trị mà Bức Tường theo đuổi, cho dù đi cùng nhau chặng đường dài hoặc ngắn thì anh em sẽ luôn là những người thân thiết nhất.

* Theo anh, điều gì là yếu tố quan trọng để Bức Tường lựa chọn những người cộng tác trong các dự án mới?

- Chúng tôi cần 2 yếu tố quan trọng sau đây: Một là sự phù hợp trong tư duy âm nhạc và các quan điểm sống tích cực, văn minh. Hai là sự hãnh diện và tự hào khi được đứng trong đội hình của Bức Tường.

* Năm nay tại Top 5 đề cử chính thức Giải Âm nhạc Cống hiến, chương trình "30 năm Bức Tường" được đề cử ở hạng mục Chương trình của năm, còn anh cũng có đề cử Nhạc sĩ của năm. Với anh, những đề cử này có ý nghĩa như thế nào?

- Tôi khá bất ngờ trước những đề cử này, bởi thị trường âm nhạc năm vừa qua rất sôi động với hàng loạt những sự kiện lớn và nhiều nghệ sĩ xuất sắc. Tuy nhiên khi nhận được sự ghi nhận từ một giải thưởng có uy tín như Cống hiến, tôi cảm thấy rất vui. Điều đó cũng tiếp thêm động lực để bản thân tôi và các thành viên trong ban nhạc tiếp tục làm việc và cống hiến nhiều hơn.

* Anh nhận định sự sôi động trên ở những yếu tố nào?

- Sự sôi động của thị trường văn hóa - nghệ thuật năm vừa qua đến từ nhiều yếu tố: từ các chương trình truyền hình thực tế có sức hút với giới trẻ, từ những sự kiện cấp nhà nước trong một năm chẵn kỷ niệm giải phóng nhiều tỉnh, thành và Quốc khánh Việt Nam, cũng như sự ủng hộ từ các cấp lãnh đạo dành cho văn hóa - nghệ thuật.

* Còn sau hơn 3 thập niên hoạt động, một đề cử tại Cống hiến hôm nay có ý nghĩa khác gì so với những năm đầu Bức Tường được đề cử?

- Lần đầu chúng tôi nhận đề cử là năm 2016 với chương trình Đôi bàn tay thắp lửa. Đó là chương trình mà ai cũng thấy sự ảnh hưởng của nó bởi nhiều ý nghĩa khác bên cạnh âm nhạc. Vì vậy, những lần nhận đề cử sau này anh em Bức Tường thấy rất vui vì đó là sự công nhận cho những giá trị mà mình đã tạo ra, nhất là khi không còn sự dẫn dắt của người thủ lĩnh quá cố.

* Anh nghĩ gì về sự trùng hợp thú vị giữa những dấu mốc thời gian của Cống hiến (20 mùa giải) và Bức Tường (30 năm)?

- Chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên thôi, nhưng chắc chắn một điều: Khi Cống hiến 30 năm thì Bức Tường sẽ 40 tuổi. (Cười).

* Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện!

Diên Hạ (thực hiện)